Нұсқаулықтар

BMS: ғимаратты автоматтандыру пайдалану шығындарын қалай азайтады

Ғимаратты басқару жүйесі жылытуды, желдетуді, жарықтандыруды және энергия есебін қалай біріктіреді — және неге ол пайдалану кезінде өзін ақтайды.

BMS (Building Management System) — ғимаратты басқару жүйесі. Ол инженерлік жүйелерді — жылыту, желдету, кондиционерлеу, жарықтандыру, сумен жабдықтау, энергоресурстарды есепке алу — ортақ интерфейсі және орталықтандырылған басқаруы бар біртұтас платформаға біріктіреді.

BMS-ке қандай жүйелер қосылады

  • жеке жылу пункттері мен қазандықтар;
  • сорып-шығаратын желдету және кондиционерлеу;
  • сорғы станциялары және сумен жабдықтау;
  • ішкі және сыртқы жарықтандыру;
  • электрмен жабдықтау және электр энергиясын, жылуды, суды есепке алу;
  • лифтілер, су ағуын бақылау және басқа жүйелер — күй сигналдары бойынша.

Шығындар неден азаяды

Кестелер мен сценарийлер бойынша жұмыс

Желдету, жарықтандыру және жылыту ғимараттың жұмыс кестесіне сәйкес істейді: түнде және демалыс күндері үнемді режимдер қосылады. Автоматтандырусыз жабдық көбіне тәулік бойы толық қуатпен жұмыс істейді.

Ауа райына тәуелді реттеу

Жылу тасымалдағыштың температурасы сыртқы ауа райына бейімделеді. Жылымық кезде ғимарат артық қызып кетпейді, ал аязда тұрғындар мен жалға алушылар тоңбайды.

Энергия тұтынуды есепке алу және талдау

Есептегіштердің деректері автоматты түрде жиналады. Қай жүйелер мен аймақтар көп тұтынатыны, қайда шығын бар екені және баптаудан кейін тұтыну қалай өзгергені көрініп тұрады.

Апаттар мен шақырулар азаяды

BMS ақаулар туралы жалға алушылар байқағанға дейін хабарлайды: сүзгінің бітелуі, сорғының тоқтауы, су ағуы. Пайдалану қызметі шағымдар бойынша емес, жабдықтың нақты жай-күйіне қарай жұмыс істейді.

BMS қандай нысандарға қажет

Жүйе бизнес-орталықтарда, сауда орталықтарында, қонақүйлерде, тұрғын үй кешендерінде және әлеуметтік нысандарда — инженерлік жабдық көп және пайдалану шығыны жоғары жерлерде тезірек өзін ақтайды. Девелоперлерге BMS-ті жобалау кезеңінде қарастырған тиімді: бұл ғимаратты пайдалануға бергеннен кейін жаңғыртудан арзанға түседі.

BMS қалай құрылған: үш деңгей

Ғимаратты басқару жүйесі өнеркәсіптік автоматтандырумен бірдей қағида бойынша құрылады.

  • Өріс деңгейі — температура, ылғалдылық, CO₂, қысым, су ағу датчиктері, есептегіштер, клапандар мен жапқыштардың жетектері, жиілік түрлендіргіштері.
  • Автоматтандыру деңгейі — автоматика шкафтарындағы контроллерлер, олар желдетуді, жылытуды, суық беруді және жарықтандыруды берілген алгоритмдер бойынша басқарады.
  • Басқару деңгейі — сервер және диспетчердің жұмыс орны: қабаттар мен жүйелердің мнемосхемалары, дабылдар, графиктер, энергия тұтыну есептері, қашықтан қол жеткізу.

Деңгейлер арасындағы байланыс ашық хаттамалар арқылы жүреді — BACnet, Modbus, KNX, DALI. Бұл әртүрлі өндірушілердің жабдығын бір жүйеге қосуға мүмкіндік береді.

Ақша үнемдейтін сценарийлер

BMS-тегі үнемдеу орнатудың өзінен емес, дұрыс бапталған сценарийлерден пайда болады. Кеңсе және сауда ғимараттарында ең үлкен әсер беретіндері:

  • Кестелер. Желдету, кондиционерлеу және жарықтандыру тәулік бойы емес, жалға алушылардың кестесі бойынша жұмыс істейді. Демалыс күндері және түнде ғимарат үнемді режимге ауысады.
  • CO₂ бойынша желдету. Таза ауа шығыны жобалық максимум бойынша емес, бөлмедегі адамдардың нақты саны бойынша реттеледі.
  • Ауа райына тәуелді жылыту. Жылу тасымалдағыштың температурасы сыртқы температураға қарай өзгереді, жылымық кезінде артық жылыту болмайды.
  • Бір мезгілде жұмыс істеуге тыйым. Жүйе бір бөлмеде жылыту мен кондиционерлеудің бір-бірімен «күресуіне» жол бермейді.
  • Жалға алушылар бойынша есеп. Есептегіш көрсеткіштерін автоматты жинау шоттарды нақты тұтыну бойынша жазуға мүмкіндік береді және жалға алушыларды үнемдеуге ынталандырады.

BMS пайдалануға қалай көмектеседі

Пайдалану қызметі үшін BMS — ең алдымен көріну. Диспетчер қай қондырғы тоқтағанын, су қай жерден ағып жатқанын, қай сүзгі бітелгенін көреді және жалға алушының шағымынан бұрын хабарлама алады. Оқиғалар журналы апаттан бұрын не болғанын көрсетеді, ал мотосағат есептегіштері қызмет көрсетуді күнтізбе бойынша емес, нақты жұмыс уақыты бойынша жоспарлауға көмектеседі.

Жеке міндет — өрт қауіпсіздігі. BMS өрт дабылы жүйесінен сигналдар алып, сценарийлерді орындайды: жалпы желдетуді өшіреді, түтін шығаруды және ауа тіреуін қосады, лифттерді түсіреді. Бұл ретте өртке қарсы автоматиканың өзі тәуелсіз және сертификатталған жүйе болып қалады.

BMS енгізу кезеңдері

  1. Тексеру. Инженерлік жүйелерді, жобалық құжаттаманы, бар автоматиканы және оның хаттамаларын зерттейміз.
  2. Техникалық тапсырма. Қандай жүйелер қосылатынын, қандай сценарийлер керек екенін, меншік иесі қандай есептерді көргісі келетінін бекітеміз.
  3. Жоба. Нүктелер тізбесі, желі архитектурасы, шкаф сызбалары, жабдық спецификациясы.
  4. Монтаж және бағдарламалау. Шкафтар мен датчиктерді орнату, кабель желілері, контроллер бағдарламалары, мнемосхемалар.
  5. Іске қосу-баптау. Нысанда әр нүкте мен әр сценарийді тексеру, реттегіштерді баптау.
  6. Оқыту және сервис. Диспетчерлерді оқыту, құжаттама, қызмет көрсету және жүйені дамыту шарты.

BMS платформасын қалай таңдау керек

Платформа жүйені бес және он жылдан кейін дамыту қаншалықты оңай болатынын анықтайды. Таңдау кезінде бірнеше нәрсеге қарауға кеңес береміз. Біріншісі — ашық хаттамалар: кез келген өндірушінің жабдығын қосу үшін жүйе BACnet пен Modbus-пен жұмыс істеуі керек. Екіншісі — ауқымдылық: серверді және лицензияларды ауыстырмай жаңа корпусты немесе тағы бір ғимаратты қосуға бола ма. Үшіншісі — диспетчерге ыңғайлылық: түсінікті мнемосхемалар, веб-қолжетімділік, мобильді хабарламалар. Төртіншісі — жүйе бір адамға немесе бір компанияға тәуелді болмауы үшін Қазақстанда мамандар мен сервистің болуы.

Ғимарат интеграторлары жұмыс істейтін платформалардың ішінде — Siemens Desigo CC, Tridium Niagara және басқа ірі өндірушілердің шешімдері. Әрқайсысы өз сценарийлерінде мықты, сондықтан таңдауды нысанды тексергеннен кейін жасайды, оған дейін емес.

Ғимаратты жобалау кезеңінде нені ескеру маңызды

Ең арзан BMS — жобалау кезінде қаланған BMS. Бұл кезеңде желдету қондырғылары мен тоңазытқыш машиналардың жиынтығында ашық хаттамалы контроллерлерді, кабель трассалары мен автоматика шкафтарына арналған орындарды, әр қабатқа және әр жалға алушыға цифрлық шығысы бар есептегіштерді қарастыруға болады. Мұны жасамаса, жабдықтың бір бөлігін кейін пысықтауға немесе ауыстыруға тура келеді.

Микроклимат және жалға алушылардың жайлылығы

BMS тек үнемдеу үшін ғана жұмыс істемейді. Тұрақты температура, таза ауа және жел өтінің болмауы адамдардың көңіл-күйі мен өнімділігіне, демек ғимараттың жалға алушылар үшін тартымдылығына әсер етеді. Бөлмелердегі датчиктер, кеңселерге жеке берілген мәндер және шағымдарға жылдам әрекет ету ғимаратты ыңғайлы етеді және жалға алушыларды ұзағырақ ұстауға көмектеседі.

BMS туралы жиі қойылатын сұрақтар

BMS-ті салынып қойған ғимаратқа орнатуға бола ма?

Иә, бұл жиі кездесетін міндет. Алдымен ашық хаттамалы контроллерлері бар жабдықты қосады, содан кейін қалған жүйелерді біртіндеп жаңғыртады. Жұмыстар ғимаратты тоқтатпай жүргізіледі.

BMS қаншалықты тез өтеледі?

Мерзім тарифтерге, ғимараттың көлеміне және оның бұрын қаншалықты тиімсіз жұмыс істегеніне байланысты. Ең үлкен әсерді кестелер мен ауа райына тәуелді реттеу береді, сондықтан оларды бірінші кезекте баптайды.

BMS «ақылды үйден» немен ерекшеленеді?

Ақылды үй бір пәтердегі жайлылық міндеттерін шешеді. BMS бүкіл ғимараттың инженерлік жүйелерін — желдетуді, жылу пункттерін, тоңазытқыш машиналарын, есепті — басқарады және пайдалану қызметіне арналған.

Ғимаратты қашықтан басқаруға бола ма?

Иә, қорғалған қосылым немесе веб-интерфейс арқылы. Қол жеткізу құқықтары бөлінеді: меншік иесі есептерді көреді, диспетчер жүйелерді басқарады, мердігерлер — тек өз жабдығын.

Маңызды. BMS тиімділігі баптауға байланысты. Тек деректер жинайтын, бірақ режимдерді басқармайтын жүйе үнемдеу бермейді, — сондықтан біз іске қосу-баптау мен персоналды оқытуға монтаждан кем көңіл бөлмейміз.

Smartkip Астанада және Қазақстанның басқа қалаларында коммерциялық және тұрғын үй жылжымайтын мүлігіне арналған BMS жүйелерін жобалап, енгізеді. Толығырақ — BMS енгізу және ғимараттарды диспетчерлеу.

Жобаңызды талқылайық

Нысаныңыз туралы айтып беріңіз — Smartkip инженері міндетті зерделеп, шешім мен жұмыс тәртібін ұсынады.